बारा, जेठ १२ — राष्ट्रिय आर्थिक गणना–२०८२ अन्तर्गत बारा जिल्लामा हालसम्म झण्डै ८१ प्रतिशत स्थलगत तथ्याङ्क संकलन सम्पन्न भएको छ। जिल्ला आर्थिक गणना कार्यालय बाराका जिल्ला आर्थिक गणना अधिकारी राजेश दास का अनुसार जिल्लाभर खटिएका गणक तथा सुपरिवेक्षकहरूको सक्रिय परिचालनका कारण अपेक्षाभन्दा तीव्र गतिमा प्रगति हासिल भएको हो।
नेपाल सरकारको राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालयले “अर्थतन्त्र मापनका लागि आर्थिक गणना” भन्ने मूल नारासहित दोस्रो राष्ट्रिय आर्थिक गणना–२०८२ सञ्चालन गरिरहेको छ। देशभर २०८३ वैशाख २ गतेदेखि असार ७ गतेसम्म स्थलगत तथ्याङ्क संकलन कार्य जारी रहेको छ।
जिल्ला आर्थिक गणना अधिकारी दासका अनुसार आर्थिक गणना कुनै प्रशासनिक क्षेत्रभित्र सञ्चालन भएका वस्तु उत्पादन, बिक्री तथा सेवा प्रवाहसँग सम्बन्धित प्रतिष्ठानहरूको विवरण संकलन, तथ्याङ्क उत्पादन र वितरण गर्ने राष्ट्रिय अभियान हो। नेपालले पहिलो पटक २०७५ सालमा आर्थिक गणना सम्पन्न गरेको थियो।
उनले आर्थिक गणनाबाट उद्योग, व्यापार, रोजगारी, लगानी तथा आर्थिक गतिविधिको यथार्थ अवस्था पत्ता लाग्ने बताए। “सही तथ्याङ्ककै आधारमा प्रभावकारी नीति तथा योजना निर्माण सम्भव हुन्छ,” उनले भने।
कलैया, जितपुरसिमरा र निजगढमा तीव्र प्रगति
हालसम्म कलैया उपमहानगरपालिका, जितपुरसिमरा उपमहानगरपालिका, निजगढ नगरपालिका तथा महागढीमाई नगरपालिका क्षेत्रमा उल्लेखनीय प्रगति भएको कार्यालयले जनाएको छ। व्यस्त औद्योगिक तथा व्यापारिक क्षेत्रमा भने अझै तथ्याङ्क संकलन जारी रहेको छ।
आर्थिक गणनामा कृषि, उद्योग, व्यापार, यातायात, आवास तथा भोजन सेवा, सूचना प्रविधि, वित्तीय सेवा, शिक्षा, स्वास्थ्य, निर्माण, बीमा, सञ्चार, मनोरञ्जनलगायत औपचारिक तथा अनौपचारिक आर्थिक गतिविधि समेटिएका छन्।
“व्यवस्थित रूपमा विवरण संकलन भइरहेको छ”
गणनामा सहभागी व्यवसायीहरूले पनि सकारात्मक प्रतिक्रिया दिएका छन्। कलैया उपमहानगरपालिकाका एक व्यवसायीले “पहिलो पटक यति व्यवस्थित रूपमा व्यवसायको विवरण संकलन भइरहेको अनुभव भएको” बताए। त्यस्तै जितपुरसिमरा क्षेत्रका एक उद्योगीले औद्योगिक क्षेत्रको वास्तविक अवस्था सरकारसमक्ष पुग्नुपर्ने धारणा राख्दै यसले भविष्यमा लगानी तथा रोजगारी वृद्धि गर्न सहयोग पुग्ने विश्वास व्यक्त गरे।
केही चुनौती, तर सहयोग सकारात्मक
गणक तथा सुपरिवेक्षकहरूले कतिपय व्यवसायी कार्यालय वा पसलमा उपस्थित नहुनु, तथ्याङ्क दिन हिच्किचाउनु तथा नेटवर्क समस्याका कारण डाटा अपलोडमा ढिलाइ हुनेजस्ता चुनौती सामना गरिरहेका छन्। यद्यपि अधिकांश व्यवसायी तथा स्थानीय नागरिकले सकारात्मक सहयोग गरिरहेको जिल्ला आर्थिक गणना कार्यालयले जनाएको छ।
सुपरिवेक्षकहरूले गणकहरूको कामको अनुगमन, तथ्याङ्कको गुणस्तर परीक्षण तथा दैनिक प्रगति मूल्याङ्कन गरिरहेका छन्। कतिपय अवस्थामा स्थलगत निरीक्षणमार्फत विवरण प्रमाणीकरणसमेत भइरहेको जनाइएको छ।
बाराको अर्थतन्त्र राष्ट्रिय रूपमा महत्वपूर्ण
जिल्ला आर्थिक गणना अधिकारी दासका अनुसार बारा जिल्ला नेपालको प्रमुख औद्योगिक तथा व्यापारिक केन्द्रमध्ये एक हो। पथलैया औद्योगिक क्षेत्र, सिमरा करिडोर, सीमावर्ती व्यापारिक गतिविधि तथा सक्रिय बजार व्यवस्थाका कारण जिल्लाको आर्थिक गतिविधि अत्यन्त महत्वपूर्ण मानिन्छ।
उनले सही तथ्याङ्क राष्ट्रिय अर्थतन्त्रका लागि समेत उपयोगी हुने बताए।
सबैलाई सहयोग गर्न आग्रह
जिल्ला प्रशासन कार्यालय, उद्योग वाणिज्य संघ तथा जिल्लाका १६ वटै स्थानीय तहले गणना कार्यमा सहकार्य गरिरहेका छन्। विभिन्न स्थानीय तह तथा संस्थाहरूले सामाजिक सञ्जालमार्फत “राष्ट्रिय आर्थिक गणना–२०८२ मा सहभागी बनौं” भन्ने आह्वानसमेत गरिरहेका छन्।
दासले राष्ट्रिय आर्थिक गणना सम्पूर्ण देशको आर्थिक भविष्यसँग जोडिएको अभियान भएकाले गणकहरू घरदैलो वा व्यवसाय स्थलमा पुगेका बेला सही विवरण उपलब्ध गराएर सहयोग गर्न सबै नागरिकलाई आग्रह गरेका छन्। उनका अनुसार बाँकी १९ प्रतिशत विवरण संकलन कार्य पनि तीव्र रूपमा अगाडि बढिरहेको छ र सबै अवस्था अनुकूल रहे तोकिएको समयभित्र अर्थात् २०८३ असार ७ गतेसम्म सम्पूर्ण स्थलगत विवरण संकलन सम्पन्न हुने अपेक्षा गरिएको छ।