काठमाडौं । गोकर्णेश्वर नगरपालिका-८ माकलबारीमा एक युवतीले आत्मदाह प्रयास गरेकी छन् ।
काभ्रेपलाञ्चोकको तेमाल गाउँपालिका-३ घर भई माकलबारी बस्दै
आएकी २७ वर्षीय सालु गुरुङले राति २ बजेर ५० मिनेट जाँदा पेट्रोल छर्केर आत्मदाह
प्रयास गरेको जिल्ला प्रहरी परिसर काठमाडौंका एसपी पवनकुमार भट्टराईले जानकारी दिए
।
प्रहरीका अनुसार गुरुङले आफ्नै खाजा पसलको पछाडिको
पार्किङमा आत्मदाह प्रयास गरेको उनका श्रीमान्ले फेला पारेका थिए ।
काठमाडौंको माकालबारी क्षेत्रमा एक युवतीले आत्मदाहको प्रयास गरेको घटनाले समाजलाई गम्भीर रूपमा सोच्न बाध्य बनाएको छ। यस्ता घटनालाई केवल व्यक्तिगत समस्या वा एकपटकको समाचारका रूपमा हेर्नु पर्याप्त हुँदैन।
यसले
मानसिक स्वास्थ्य, पारिवारिक सम्बन्ध, सामाजिक
सहयोग प्रणाली र सार्वजनिक संस्थाहरूको भूमिकाबारे गहिरो समीक्षा गर्नुपर्ने
आवश्यकता औंल्याउँछ।
कुनै पनि व्यक्ति अत्यन्त कठिन मानसिक, सामाजिक
वा आर्थिक दबाबमा पर्दा निराशाको अवस्थामा पुग्न सक्छ। तर यस्तो अवस्था स्थायी
होइन, र समयमै उचित साथ, परामर्श तथा
उपचार प्राप्त भए धेरै संकटहरू टार्न सकिन्छ। त्यसैले समाजले पीडित व्यक्तिलाई दोष
दिने होइन, आवश्यक सहयोग र सहानुभूति प्रदान गर्ने संस्कृतिको विकास
गर्नुपर्छ।
नेपालमा मानसिक स्वास्थ्यबारे खुला रूपमा कुरा गर्ने
वातावरण अझै कमजोर छ। धेरै मानिस सामाजिक लाञ्छना, आलोचना वा गलत
बुझाइको डरले आफ्ना समस्या व्यक्त गर्न सक्दैनन्। यसले समस्या झन् गम्भीर बन्ने
जोखिम बढाउँछ। विद्यालय, कलेज, कार्यस्थल र
समुदायस्तरमै मानसिक स्वास्थ्यसम्बन्धी सचेतना, परामर्श सेवा र
सहयोग प्रणालीलाई विस्तार गर्नु आजको आवश्यकता हो।
सरकारले पनि मानसिक स्वास्थ्य सेवालाई आधारभूत स्वास्थ्य
सेवाको महत्वपूर्ण हिस्साका रूपमा प्रभावकारी ढंगले कार्यान्वयन गर्नुपर्छ।
स्थानीय तहदेखि केन्द्रीय तहसम्म मनोसामाजिक परामर्श सेवा पहुँचयोग्य बनाउने, दक्ष
जनशक्ति वृद्धि गर्ने र संकटमा परेका व्यक्तिलाई छिटो सहयोग उपलब्ध गराउने
व्यवस्था सुदृढ हुनुपर्छ।
सञ्चारमाध्यमहरूको पनि विशेष जिम्मेवारी हुन्छ। यस्ता
घटनाको समाचार सम्प्रेषण गर्दा सनसनी फैलाउने वा अनावश्यक विवरण प्रस्तुत
गर्नेभन्दा पनि रोकथाम, सचेतना र उपलब्ध सहयोगका उपायमा जोड दिनु
आवश्यक छ। यसले समाजमा सकारात्मक सन्देश प्रवाह गर्न मद्दत पुर्याउँछ।
माकालबारीको यो घटना सबैका लागि चेतावनी हो। मानसिक
स्वास्थ्यलाई शारीरिक स्वास्थ्यजत्तिकै प्राथमिकता दिने, संकटमा
परेका व्यक्तिलाई समयमै साथ दिने र सहयोग खोज्न प्रोत्साहित गर्ने सामाजिक वातावरण
निर्माण गर्न सके यस्ता दुःखद घटनाहरू घटाउन महत्वपूर्ण योगदान पुग्न सक्छ।
सहानुभूति, संवाद र समयमै सहयोग नै यस्ता संकट रोकथामका सबैभन्दा
प्रभावकारी आधार हुन्।
घाइते अवस्थाकी श्रीमतीलाई श्रीमानले शुस्मा कोइराला
मेमोरियल अस्पताल साखु पुर्याएका थिए । त्यहाँबाट थप उपचारका लागि कीर्तिपुरको
बर्न अस्पतालमा रिफर भइसकेको एसपी भट्टराईले जानकारी दिए ।
