निगरानी ब्यूरो/काठमाडौँ । गुल्मी
नेपाली राजनीतिक इतिहासमा छुट्टै पहिचान बोकेको जिल्ला हो। विचारधारा, नेतृत्व
र संगठनात्मक बलका हिसाबले यहाँ स्थापित दलहरूले लामो समयदेखि आफ्नो प्रभाव कायम
राख्दै आएका छन्। तर आगामी निर्वाचनले गुल्मीलाई फेरि एकपटक परम्परागत विरासत
जोगिने कि पुराना किल्ला ढल्ने भन्ने दोधारमा उभ्याइदिएको छ।
गुल्मीमा चुनाव केवल
उम्मेदवारबीचको प्रतिस्पर्धा होइन, यो पुस्तान्तरणको
परीक्षा पनि हो। दशकौँदेखि मतदाताको भरोसा पाएका पुराना अनुहारहरू फेरि मैदानमा
छन्, तर उनीहरूसँगै उदीयमान युवा नेतृत्व, स्वतन्त्र
उम्मेदवार र वैकल्पिक राजनीतिक धार पनि बलियो रूपमा प्रस्तुत भइरहेको छ। यसले
गुल्मीको चुनावी रणभूमिलाई थप रोचक र चुनौतीपूर्ण बनाएको छ।
परम्परागत दलहरूका लागि यो चुनाव
विरासतको रक्षा गर्ने अन्तिम कडी जस्तै बनेको छ। संगठन, इतिहास र
भावनात्मक सम्बन्ध उनीहरूको मुख्य शक्ति हो। तर यही विरासत बोझ बन्दै गएको अनुभूति
पनि मतदातामा देखिन थालेको छ। विकासका पुराना आश्वासन, अधुरा
योजना र दोहोरिइरहने राजनीतिक शैलीप्रति नागरिकको धैर्य खस्किँदै गएको संकेत
स्पष्ट छन्।
अर्कोतर्फ, नयाँ
शक्ति र युवा उम्मेदवारहरू परिवर्तनको एजेन्डा बोकेर जनतामाझ पुगेका छन्। सुशासन, पारदर्शिता, रोजगारी
र स्थानीय विकास उनीहरूको मुख्य मुद्दा बनेका छन्। सामाजिक सञ्जाल, प्रत्यक्ष
संवाद र फरक शैलीको प्रचारले विशेषगरी युवा मतदातालाई आकर्षित गरिरहेको छ। तर
अनुभव र संगठनात्मक क्षमता उनीहरूको कमजोर पक्षका रूपमा देखिन्छन्।
गुल्मीको मतदाता यसपटक केवल पार्टी
हेरेर होइन, क्षमता, इमानदारी र दृष्टिकोण तौलिन
चाहन्छ। यही कारण यो निर्वाचन पूर्वानुमानभन्दा बाहिर जान सक्ने सम्भावना बलियो
देखिन्छ। यदि पुराना दलहरूले आत्मसमीक्षा नगर्ने हो भने उनीहरूको किल्ला भत्किन
सक्छ; यदि नयाँ शक्तिले भरोसा दिलाउन नसके भने परिवर्तनको चाहना
फेरि अधुरै रहन सक्छ।
-
सागर ढकालको राजिनितक यात्रा
राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी
(रास्वपा) का नेता सागर ढकालले गुल्मी क्षेत्र नम्बर-१ बाट आफ्नो उम्मेदवारी दर्ता
गराएका छन् । ढकालले सम्बन्धित निर्वाचन अधिकृतको कार्यालयमा पुगेर उम्मेदवारी
दर्ता गराएका हुन् ।उम्मेदवारी दर्तापछि संक्षिप्त प्रतिक्रिया दिँदै ढकालले
जनताको अपेक्षा अनुसार पारदर्शी, जवाफदेही र विकासमुखी राजनीति अघि
बढाउने प्रतिबद्धता व्यक्त गरे ।
सागर ढकाल नेपाली राजनीतिमा
पछिल्ला वर्षहरूमा चर्चामा आएका युवा अनुहार हुन्। परम्परागत राजनीतिक वंश, संगठन र
शक्तिकेन्द्रबाट बाहिर उभिएर राष्ट्रिय बहसमा प्रवेश गरेका ढकाललाई कतिले “नयाँ पुस्ताको
वैकल्पिक आवाज” मान्छन् । त कतिले
अनुभवहीन तर महत्वाकांक्षी पात्रका रूपमा हेर्छन्। यथार्थ यी दुई ध्रुवबीच कतै
पर्छ।
शैक्षिक पृष्ठभूमिबाट हेर्दा ढकाल
राजनीतिको सामान्य बाटोबाट आएका व्यक्ति होइनन्। इन्जिनियरिङ अध्ययन, अन्तर्राष्ट्रिय
शैक्षिक र व्यावसायिक अनुभव, र नीतिआधारित बहसप्रतिको झुकावले
उनलाई औसत राजनीतिज्ञभन्दा फरक बनाएको छ। जलस्रोत, विकास, सुशासन र
राज्यको संरचनाबारे बोल्दा उनी तथ्य र तर्कलाई अगाडि सार्ने प्रयास गर्छन् ।यो
पक्षले उनलाई शहरी युवा र शिक्षित वर्गमा पहिचान दिलाएको छ।
ढकालको सार्वजनिक पहिचान २०७९ को
प्रतिनिधिसभा निर्वाचनसँगै तीव्र बन्यो। डडेल्धुराजस्तो राजनीतिक रूपमा संवेदनशील
र परम्परागत किल्ला मानिएको क्षेत्रमा उनले स्थापित नेतृत्वलाई खुला चुनौती दिए।
चुनाव जित्न नसके पनि उल्लेख्य मत ल्याउनु स्वयंमा संकेत थियो—मतदाताको एउटा
हिस्सा परम्परागत राजनीतिको विकल्प खोज्दैछ भन्ने। यही बिन्दुबाट ढकाल केवल
उम्मेदवार रहेनन्, बहसको विषय बने।
राजनीतिक दृष्टिले उनी स्वयंलाई
परिवर्तनको पक्षधर, जवाफदेहिता र पारदर्शिताको समर्थकका रूपमा
प्रस्तुत गर्छन्। भाषण र सामाजिक सञ्जालमा उनी आक्रामकभन्दा पनि प्रश्न उठाउने
शैली अपनाउँछन्। तर यही शैलीले कहिलेकाहीँ उनलाई विवादको केन्द्रमा पनि पुर्याएको
छ। स्थापित शक्तिसँग ठोक्किँदा प्रशंसा र आलोचना दुवै समानान्तर आउनु स्वाभाविक
हो।
आज सागर ढकाललाई बुझ्दा एउटै
निष्कर्ष निकाल्न सजिलो छैन। उनी न त पूर्ण रूपमा स्थापित नेता हुन्, न त केवल
हाइप मात्र। उनी सम्भावना बोकेको पुस्ताको प्रतिनिधि हुन् । जसले नीति, ज्ञान र
वैकल्पिक सोचलाई राजनीतिमा ल्याउन खोज्दैछ, तर व्यवहारिक
राजनीतिका कठोर यथार्थसँग जुधिरहेको छ।
ढकालको भविष्य उनको आलोचना सहने क्षमता, संगठन निर्माण, निरन्तरता र विचारलाई व्यवहारमा उतार्ने क्षमतामा निर्भर छ। उनी सफल भए वा असफल—त्यो समयले देखाउनेछ। तर एउटा तथ्य भने स्पष्ट छ । सागर ढकालले नेपाली राजनीतिमा “नयाँ अनुहार पनि प्रश्न गर्न सक्छ” भन्ने बहसलाई मजबुत बनाएका छन्। यही कारणले उनी केवल व्यक्ति होइनन् । अहिलेको राजनीतिक संक्रमणको एउटा प्रतीक पनि हुन्।
- गोविन्द पन्थीको राजिनितक यात्रा
राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी
(रास्वपा) का नेता गोविन्द पन्थीले गुल्मी क्षेत्र नम्बर-२ बाट आफ्नो उम्मेदवारी
दर्ता गराएका छन् । पन्थीले सम्बन्धित निर्वाचन अधिकृतको कार्यालयमा पुगेर
उम्मेदवारी दर्ता गराएका हुन् ।उम्मेदवारी दर्तापछि संक्षिप्त प्रतिक्रिया दिँदै पनथीले
जन-अपेक्षा अनुसार पारदर्शी, जवाफदेही र विकासमुखी राजनीति अघि
बढाउने प्रतिबद्धता व्यक्त गरे ।
राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी
(रास्वपा) का नेता गोविन्द पन्थीले गुल्मी क्षेत्र नम्बर–२ बाट आफ्नो उम्मेदवारी
दर्ता गराएका छन्।
निर्वाचन अधिकृतको कार्यालयमा पुगेर पन्थीले आज उम्मेदवारी दर्ता गराएको रास्वपाले जनाएको छ। पूर्व सुरक्षा अधिकारीसमेत रहेका पन्थीले सुशासन, पारदर्शिता र जनमुखी राजनीति आफ्नो मुख्य एजेन्डा रहेको बताएका छन्।उम्मेदवारी दर्तापछि गुल्मी–२ मा चुनावी माहोल थप तातेको छ भने विभिन्न दलबीच प्रतिस्पर्धा रोचक बन्ने संकेत देखिएको छ।
गोविन्द पन्थी कुनै परम्परागत
राजनीतिक पृष्ठभूमिबाट उदाएका नाम होइनन्। उनी व्यवस्था भित्रै रहेर व्यवस्था
विरुद्ध प्रश्न उठाएका पात्रका रूपमा चिनिन्छन्। लामो समय नेपाल प्रहरीमा सेवा
गरेका पन्थी अनुशासन, अनुसन्धान र कानुनी प्रक्रियासँग नजिकबाट
जोडिएका व्यक्ति हुन्। यही पृष्ठभूमिले उनलाई भीडभन्दा अलग, तर बहसको
केन्द्रमा उभ्याएको छ।
प्रहरी सेवामा रहँदा उनले विशेषगरी
भिजिट भिसा, मानव तस्करी र संगठित भ्रष्टाचार जस्ता संवेदनशील विषयमा
सार्वजनिक रूपमा बोले। शक्ति र पहुँच भएका नामहरू जोडिएका विषयमा आवाज उठाउनु
सामान्य कुरा थिएन। यही कारण उनी प्रशंसित पनि भए, आलोचित पनि। तर
एक कुरा अस्वीकार गर्न सकिँदैन—गोविन्द पन्थीले चुप लागेर सुरक्षित बस्ने बाटो
रोजेनन्।
सेवाबाट अवकाशपछि उनी कानुन र
समाजसेवातर्फ सक्रिय भए। पीडितका मुद्दा, ठगिएका नागरिक, वैदेशिक
रोजगारीमा ठगिएकाहरूको पक्षमा उनले आवाज उठाए। यसले उनलाई एक्टिभिस्ट छविमा
स्थापित गर्यो। तर यही सक्रियताले प्रश्न पनि जन्मायो—के यो केवल सामाजिक अभियान
हो, कि राजनीतिक यात्राको तयारी?
पछिल्लो समय गोविन्द पन्थीको नाम
राजनीतिसँग जोडिन थालेपछि बहस अझ तीव्र बनेको छ। परम्परागत दलहरूका लागि उनी असहज
प्रश्न हुन् भने परिवर्तन खोज्ने वर्गका लागि वैकल्पिक आशा। उनीसँग संगठनको पुरानो
जालो छैन, तर व्यक्तिगत छवि र मुद्दाको बल छ। यही कारण उनको
उपस्थितिले चुनावी समीकरणमा हलचल ल्याएको छ।
तर गोविन्द पन्थीमाथि अपेक्षाको
बोझ पनि उत्तिकै छ। व्यवस्था आलोचना गर्नु सजिलो हुन्छ, तर
व्यवस्था बदल्ने जिम्मेवारी झनै कठिन। यदि उनी राजनीतिमा टिक्न चाहन्छन् भने केवल
खुलासा र आलोचनामा सीमित नबसी समाधान र परिणाम दिन सक्नुपर्छ। नत्र उनी पनि “भिन्न देखिएका
तर उस्तै साबित भएका” पात्रहरूको सूचीमा थपिन सक्छन्।
गोविन्द पन्थी नेपालका पूर्व
प्रहरी नायब उपरीक्षक (डीएसपी) हुन् । जो अहिले राजनीकर्मी र सामाजिक
अभियन्ता/अधिवक्ताको रूपमा सक्रिय छन्।
पन्थी ३० वर्षभन्दा बढी समय नेपाल
प्रहरीमा सेवा दिएका हुन्। प्रहरी सेवामा उनको कामका लागि विभिन्न सम्मान र पहिचान
पनि प्राप्त भएको थियो।
प्रहरी सेवाबाट अवकाशपछि उनी
अधिवक्ता (वकिल) र सामाजिक कार्यकर्ताको रूपमा सक्रिय बनेका छन्। उनले “सरोकार केन्द्र” नामक संस्था
स्थापना गरेका छन् । जसले असहाय, उत्पीडित
तथा गरिब व्यक्तिहरूलाई निशुल्क कानुनी सहायता, परामर्श, मानव
बेचबिखन, ठगी र सामाजिक अन्याय विरुद्ध जनचेतना फैलाउने काम गरिरहेको
बताइन्छ।
२०८२ मा पन्थी राष्ट्रिय स्वतन्त्र
पार्टी (रास्वपा) बाट गुल्मी–२ मा प्रतिनिधि सभा सदस्यको उम्मेदवार बन्नुभएको छ।
उनले सुशासन, पारदर्शिता र विकासका मुद्दामा जनसमुदायसंग काम गर्ने
प्रतिबद्धता व्यक्त गरेका छन्।
पन्थी प्रहरी अधिकारी रहँदा भिजिट
भिसा तथा मानव तस्करी सम्बन्धी अनुसन्धानमा संलग्न भएर विवादास्पद विषयहरू
सार्वजनिक गरेका थिए, जसले उनको चर्चा बढी बनाएको थियो। गोविन्द
पन्थी नेपालका पूर्व प्रहरी अधिकारी, सामाजिक
कार्यकर्ता र वकिल हुन् जसले अहिले राजनीतिक मैदानमा पनि आफ्नो सक्रियता
देखाइरहेका छन्।
अन्ततः गुल्मीको चुनावले एक सन्देश
दिनेछ ।राजनीति विरासतमा मात्र चल्दैन, न त नारा मात्रले
जितिन्छ। जनताको अपेक्षा बुझ्ने, जवाफदेही बन्ने र परिणाम देखाउने
नेतृत्व नै विजयी हुनेछ। गुल्मीले अब इतिहास दोहोर्याउने कि नयाँ अध्याय लेख्ने
भन्ने निर्णय मतपेटिकाभित्र बन्द हुँदैछ।
