अर्घाखाँची । अर्घाखाँची जिल्लाको छत्रदेव गाउँपालिकास्थित
छत्रगञ्ज (उल्क) धार्मिक तथा सांस्कृतिक पर्यटनको महत्वपूर्ण गन्तव्यका रूपमा
स्थापित हुँदै गएको छ। पौराणिक मान्यता, ऐतिहासिक गढी र
गहिरो जनआस्थाका कारण यस क्षेत्रले विशेष पहिचान बनाउँदै आएको छ।सतीदेवीको छत्र
पतनसँग जोडिएको धार्मिक विश्वास
पौराणिक कथनअनुसार भगवान शिवले सतीदेवीको मृत शरीर बोकेर
ब्रह्माण्ड भ्रमण गर्ने क्रममा यसै स्थानमा सतीदेवीको छत्र (मुकुट) पतन भएको
विश्वास गरिन्छ। यही मान्यताका आधारमा यस स्थानको नाम छत्रदेव रहन गएको हो। स्थानीय
रूपमा उल्क भनेर चिनिने यो क्षेत्र तत्कालीन खाँची राज्यको महत्वपूर्ण सुरक्षा
गढीसमेत थियो, जसका भग्नावशेषहरूले अझै पनि ऐतिहासिक वीरताको झल्को
दिन्छन्।
भाकल पूरा हुने विश्वास र बलि चढाउने परम्परा छत्रदेव
मन्दिरलाई शक्तिको केन्द्रका रूपमा लिइन्छ। यहाँ साँचो मनले गरिएको भाकल पूरा हुने
जनविश्वास रहिआएको छ। सन्तान प्राप्ति, रोगबाट मुक्ति
तथा सफलताको कामनासहित नेपालका विभिन्न स्थानका साथै छिमेकी मुलुक भारतबाट समेत
भक्तजनहरू यहाँ पुग्ने गर्छन्।
भाकल पूरा भएपछि भक्तजनहरूले राँगो, भेडा, कुखुरा
तथा परेवा चढाउने परम्परा छ। साथै, परेवालाई
शान्तिको प्रतीकका रूपमा उडाउने चलन पनि लोकप्रिय रहेको छ।
परम्परागत पूजा विधि र सांस्कृतिक आकर्षण मन्दिरमा पूजा गर्ने विधि परम्परागत र व्यवस्थित छ। भक्तजनहरू बिहानै स्नान गरी शुद्ध भएर धूप, दीप, अक्षता र नैवेद्य लिएर मन्दिर प्रवेश गर्ने गर्छन्।विशेषगरी बडादशैं र चैते दशैंका अवसरमा यहाँ ठूलो संख्यामा भक्तजनहरूको उपस्थिति रहने गर्दछ।यस क्षेत्रको अर्को प्रमुख आकर्षण सराँय नाच हो। खुकुरी र तरबारसहित प्रस्तुत गरिने यो ऐतिहासिक नृत्यले स्थानीय वीरता, साहस र सांस्कृतिक पहिचानलाई झल्काउँछ।
धार्मिक पर्यटनको बढ्दो आकर्षण समुद्री
सतहबाट उच्च स्थानमा अवस्थित यस मन्दिर क्षेत्रबाट उत्तरतर्फ धौलागिरी र अन्नपूर्ण
हिमश्रृंखलाको मनमोहक दृश्य अवलोकन गर्न सकिन्छ। धार्मिक आस्था र प्राकृतिक
सुन्दरताको संगमका रूपमा छत्रदेव (उल्क) अहिले आन्तरिक तथा बाह्य पर्यटकका लागि
आकर्षणको केन्द्र बन्दै गएको छ।
