सूचना प्रविधिको तीव्र विकासले विश्वलाई डिजिटल युगमा प्रवेश गराएको छ। नेपाल पनि पछिल्ला वर्षहरूमा डिजिटल रूपान्तरणको दिशामा तीव्र गतिमा अघि बढिरहेको छ।
बैंकिङ सेवा, सरकारी सूचना प्रणाली, सामाजिक सञ्जाल, अनलाइन कारोबार, शिक्षा र सञ्चारजस्ता क्षेत्रहरू डिजिटल प्लेटफर्ममा आश्रित हुँदै गएका छन्। तर, प्रविधिको यस विकाससँगै एउटा गम्भीर र चिन्ताजनक समस्या पनि तीव्र रूपमा बढिरहेको छ— साइबर अपराध।
ह्याकरद्वारा बैंक खाताबाट रकम चोरी, व्यक्तिगत डेटा चोरी, सामाजिक सञ्जाल ह्याक, अनलाइन ठगी, यौनजन्य ब्ल्याकमेलिङ, नक्कली समाचार फैलाउने र राष्ट्रविरुद्धको दुष्प्रचारजस्ता अपराधहरू दिनानुदिन बढिरहेका छन्।
साइबर अपराध अब केवल प्रविधिमा सीमित नभई सामाजिक, आर्थिक र मानसिक क्षतिसम्म पुर्याउने गम्भीर खतरा बनेको छ।
नेपालमा डिजिटल साक्षरताको अभाव, कमजोर साइबर सुरक्षा प्रणाली, कानुनी प्रबन्धको अस्पष्टता, र प्रविधिमा दक्ष मानव स्रोतको कमीले साइबर अपराध नियन्त्रण चुनौतीपूर्ण बनिरहेको छ।
धेरै पीडितहरूले साइबर अपराधलाई उजुरी गर्न हिचकिचाउने, सम्बन्धित निकायहरूमा अनुसन्धानको क्षमता कमजोर हुने, र कानुनी कारबाही सुस्त हुने अवस्था छ।
अब समय आएको छ कि सरकारले साइबर सुरक्षालाई राष्ट्रिय सुरक्षाको अङ्गका रूपमा लिनुपर्छ।
