काठमाडौँ । अन्डा दैनिक उपभोग्य वस्तु हो—सस्तो, पौष्टिक र सर्वसुलभ। तर पछिल्लो एक सातामा प्रतिक्रेट मूल्य अचानक ४० रुपैयाँसम्म बढ्नु उपभोक्ताका लागि आर्थिक बोझ मात्रै होइन, बजार व्यवस्थापनको कमजोरीको स्पष्ट संकेत पनि हो। अन्डाको भाउ यति चाँडो र यति धेरै बढ्नु ‘बजार–अस्थिरता’ को प्रत्यक्ष उदाहरण हो।
उत्पादकको तर्फबाट चारा मूल्य वृद्धि, आयात–निर्यात असन्तुलन, मौसमजन्य उत्पादन घटबढ जस्ता कारणहरू उठाइन्छन्। तर यिनै कारण हरेक वर्ष यत्तिकै पुनरावृत्ति हुनु र बजार हस्तक्षेप कमजोर रहिरहनु राज्य संयन्त्रको प्रभावकारितामाथिको प्रश्न हो।
मूल्य वृद्धि ‘स्वाभाविक’ भएको भन्दा पनि सूचना अभाव, अनुगमन कमजोर र मौकावादी व्यापारिक व्यवहार मुख्य कारणको रूपमा देखिन्छ।
अन्डा जस्तो आधारभूत उपभोग्य वस्तुमा मूल्यवृद्धि हुँदा सर्वसाधारण, विद्यार्थी, श्रमिक–वर्ग हुँदै होटल–रेस्टुरेन्टसम्म सबै प्रभावित हुन्छन्। नियमित रूपमा उपभोग गरिने खाद्यवस्तुको मूल्य अस्थिर हुँदा परिवारको बजेटदेखि पोषणस्तरसम्म नकारात्मक असर पर्छ। मूल्य अझै बढ्ने संकेतले उपभोक्ता तनाव झनै बढाएको छ।
