काठमाडौं । झापामा जापानिज इन्सेफ्लाइटिसबाट छ जनाको मृत्यु भएको खबर सामान्य स्वास्थ्य समाचार मात्र होइन, राज्यको जनस्वास्थ्य व्यवस्थामाथि गम्भीर प्रश्न हो। वर्षायामसँगै लामखुट्टेको प्रकोप बढ्ने र संक्रमण फैलिन सक्ने जोखिम पहिल्यै थाहा हुँदाहुँदै पनि मृत्युको संख्या बढ्नु चिन्ताको विषय हो।
जापानिज इन्सेफ्लाइटिसबाट जोगिन खोप, लामखुट्टे नियन्त्रण, सरसफाइ, जनचेतना र समयमै उपचार महत्वपूर्ण मानिन्छ। तर रोग फैलिएपछि मात्रै सक्रिय हुने प्रवृत्तिले नागरिकको स्वास्थ्य सुरक्षालाई कमजोर बनाउँछ। विशेषगरी ग्रामीण तथा जोखिमयुक्त बस्तीमा नियमित निगरानी र प्रभावकारी स्वास्थ्य सेवा अझ आवश्यक हुन्छ।
झापामा छ जनाको मृत्यु भइसकेको अवस्थामा सम्बन्धित निकायले संक्रमितको संख्या गन्ने मात्र होइन, संक्रमणको स्रोत, जोखिम क्षेत्र र रोकथामका उपायबारे तत्काल गम्भीर समीक्षा गर्नुपर्छ। स्थानीय तह, स्वास्थ्य कार्यालय, अस्पताल र समुदायबीच प्रभावकारी समन्वय हुन सके मात्रै संक्रमण नियन्त्रण सम्भव हुन्छ।
सरकारका लागि जनस्वास्थ्य बजेट खर्च गर्ने विषय मात्र होइन, नागरिकको जीवन जोगाउने जिम्मेवारी पनि हो। एउटा रोग नियन्त्रणमा ढिलाइ हुँदा त्यसको मूल्य परिवारले आफ्ना प्रियजन गुमाएर चुकाउनुपर्ने अवस्था आउनु हुँदैन।
झापामा देखिएको यो घटनाले सरकारलाई समयमै सचेत गराओस्—रोग फैलिएपछि उपचार खोज्ने होइन, रोग फैलिनुअघि नै रोकथाम गर्ने स्वास्थ्य नीति आवश्यक छ। नागरिकको स्वास्थ्यसँग जोडिएको विषयमा राज्यको सक्रियता, पारदर्शिता र जवाफदेहिता अब विकल्प होइन, अनिवार्यता हो।
