काठमाडौँ । खानी तथा भूगर्भ
विभागले दैलेखमा पेट्रोलियम उत्पादनको व्यावसायिक चरणमा प्रवेश गर्ने तयारी थालेको
छ। विभाग र चीनको सरकारी निकाय China Geological Survey बीच
दोस्रो चरणको सम्झौताका लागि गृहकार्य सुरु हुनु नेपालका लागि ऊर्जा क्षेत्रमा
सकारात्मक संकेत हो।
दैलेखको भैरवी गाउँपालिका–१ जलजले क्षेत्रमा चीन सरकारको
प्राविधिक सहयोगमा सञ्चालित पेट्रोलियम अन्वेषण परियोजनाले पहिलो चरणका ड्रिलिङ
तथा अन्वेषण कार्य सम्पन्न गरिसकेको छ। सिस्मिक, जियोलोजिकल, म्याग्नेटो
टेल्युरिक तथा जिओ–केमिकल सर्भेजस्ता वैज्ञानिक अध्ययनले उक्त क्षेत्रमा
पेट्रोलियम तथा प्राकृतिक ग्यासको सम्भावना रहेको पुष्टि गरेको बताइएको छ।
नेपालले वर्षेनी पेट्रोलियम पदार्थ आयातमा अर्बौं रुपैयाँ
खर्च गर्दै आएको अवस्थामा आन्तरिक उत्पादनको सम्भावना उत्साहजनक विषय हो। यदि
व्यावसायिक उत्पादन सफल भयो भने यसले इन्धन आयातमा निर्भरता घटाउने, विदेशी
मुद्रा सञ्चितिमा सकारात्मक प्रभाव पार्ने तथा ऊर्जा सुरक्षालाई मजबुत बनाउने
अपेक्षा गर्न सकिन्छ।
यद्यपि सम्भावना पुष्टि हुनु र व्यावसायिक उत्पादन सफल हुनु
फरक विषय हुन्। उत्खननको आर्थिक व्यवहार्यता, वातावरणीय प्रभाव, आवश्यक
पूर्वाधार तथा बजार व्यवस्थापनजस्ता पक्षमा थप अध्ययन र स्पष्ट योजना आवश्यक छ।
परियोजनाको आगामी चरण पारदर्शी, वैज्ञानिक र राष्ट्रिय हितअनुकूल
ढंगले अगाडि बढाउन सरकार सजग हुनुपर्छ।
दैलेखमा पेट्रोलियमको सम्भावित उत्पादन केवल ऊर्जा
क्षेत्रको परियोजना मात्र होइन, नेपालको आर्थिक रूपान्तरणसँग
जोडिएको अवसर पनि हो। त्यसैले सरकारले आवश्यक कूटनीतिक, प्राविधिक
र वित्तीय तयारीलाई तीव्रता दिँदै यो परियोजनालाई सफल निष्कर्षमा पुर्याउन
प्राथमिकता दिनु आवश्यक छ।
