स्थानीय सरोकार: विकास निर्माण, संवृद्धि र पुन: निर्माणमा स्थानीय सरकारको बलियो आधार भन्ने नाराका साथ प्रशारण भएको ‘स्थानीय सरोकार’ रेडियो आहा 104.5MHz द्वारा प्रसारित “स्थानीय सरोकार” अन्तरकृयात्मक कार्यक्रमको अतिथि भिमसेनथापा गाउँपालिकाका उपाध्यक्ष अमृता देवी वस्ती हुनुहुन्थयो।
पछिल्लो समय भिमसेनथापा गाउँपालिकाले के कस्तो काम
गर्दै आएको छ त ? संमग्र गाउँपालिकाहरुको हक हितका लागी के
कस्ता कामहरु भैरहेका छन् ? त्यसै गरी भिमसेनथापा गाउँपालिकाले आर्थिक
बर्ष २०८०/०८१ को स्थानीय तह संस्थागत क्षमता स्वमूल्याङ्क्कन (लिजा), स्थानीय
तह वित्तीय सुशासन जोखिम मूल्याङ्कन (एफआरे) र महालेखा परीक्षकको बासट्ठिऔँ
वार्षिक प्रतिवेदन, २०८२ अनुसूची २१ को (१)। (२) र (३) अनुरुप
कस्तो नतिजा ल्याउन सफल भयो ?
संघ र गाउँपालिका बिचको समन्वय भूमिका, समस्या र
चुनौतीहरु के-के छ त ? यिनै
बिषयका पेरीफेरीमा रहेर रेडियो आहा रेडियो
आहा १४.५ MHZ द्वारा प्रसारित “स्थानीय सरोकार” अन्तरकृयात्मक
कार्यक्रम भएको थियो ।
नेपालमा स्थानीय शासन प्रणाली सुदृढीकरणका लागि
गाउँपालिकाहरूको भूमिका निर्णायक बन्दै गएको छ। संघीय शासन व्यवस्थाको
कार्यान्वयनपछि गाउँपालिकाहरूले स्थानीय विकास, सेवा वितरण, सुशासन र
नागरिक सहभागितालाई बलियो बनाउने दिशामा उल्लेखनीय काम गर्दै आएका छन्।
स्थानीय सरकार जनताको सबैभन्दा नजिकको शासन प्रणाली हो।
जनजीवनसँग प्रत्यक्ष जोडिएका शिक्षा, स्वास्थ्य, सडक, खानेपानी, महिला
तथा बालबालिकाका सवालहरू स्थानीय तहकै जिम्मेवारीमा पर्छन्। यही सन्दर्भमा
भिमसेनथापा गाउँपालिकाकी उपाध्यक्ष अमृता देवी वस्ती सँग गरिएको यो विशेष कुराकानी
स्थानीय सरोकारका विषयमा केन्द्रित छ।
गाउँपालिकाको वर्तमान अवस्था र प्राथमिकता उपाध्यक्ष
वस्तीका अनुसार, भिमसेनथापा गाउँपालिकाले पछिल्ला वर्षहरूमा आधारभूत
पूर्वाधार विकासलाई प्राथमिकतामा राखेको छ। “सडक, खानेपानी
र स्वास्थ्य सेवा नागरिकको दैनिक जीवनसँग जोडिएका विषय हुन्। सीमित स्रोत–साधनका
बाबजुद पनि हामीले आवश्यकतालाई प्राथमिकतामा राखेर काम गरिरहेका छौँ,” उहाँले
भन्नुभयो।
महिला, बालबालिका र सामाजिक समावेशितामा
उपाध्यक्षको
हैसियतले महिला सशक्तीकरण र सामाजिक न्यायका विषय उहाँको प्रमुख सरोकारमा छन्।
घरेलु हिंसा न्यूनीकरण, महिला उद्यमशीलता प्रवर्द्धन, तथा
बालबालिकाको शिक्षामा पहुँच बढाउने कार्यक्रमहरूलाई गाउँपालिकाले अघि बढाएको
उहाँको भनाइ छ। “स्थानीय सरकार समावेशी नभएसम्म दिगो विकास
सम्भव हुँदैन,” उहाँले जोड दिनुभयो।
चुनौती र समाधान; स्थानीय तहमा
बजेट अभाव, जनशक्ति कमी र भौगोलिक कठिनाइ प्रमुख चुनौतीका रूपमा
देखिन्छन्। यद्यपि, संघ र प्रदेश सरकारसँगको समन्वय, तथा
स्थानीय समुदायको सहभागिताले ती चुनौती पार गर्न सकिने उपाध्यक्ष वस्तीको विश्वास
छ।
योजना अन्तर्गत
आगामी
दिनमा कृषि आधुनिकीकरण, रोजगारी सिर्जना र युवालाई गाउँमै टिकाइ
राख्ने कार्यक्रमलाई विशेष प्राथमिकता दिइने उहाँले बताउनुभयो। “गाउँमै अवसर
सिर्जना गर्न सक्यौँ भने मात्रै समृद्ध स्थानीय तहको सपना साकार हुन्छ,” उहाँको
धारणा छ।
भिमसेनथापा गाउँपालिकाको नेतृत्वले स्थानीय आवश्यकतालाई
बुझेर काम गर्ने प्रयास गरिरहेको देखिन्छ। उपाध्यक्ष अमृता देवी वस्तीका विचार र
योजनाले स्थानीय सरकारको भूमिका केवल प्रशासनिक नभई सामाजिक रूपान्तरणको माध्यम
पनि हुन सक्ने संकेत गर्छ। अब चुनौती भनेको ती योजना व्यवहारमा कति प्रभावकारी
रूपमा लागू हुन्छन् भन्ने हो।
पुरा कार्यक्रम; स्थानीय सरोकार अन्तरकृयात्मक कार्यक्रम रेडियोआहा 104.5 MHz, www.radioaaha.com सामाजिक सञ्जाल फेसबुकर/रेडियोआहा, टिकटक एवम् हाम्रो पात्रो एप्लिकेसनमा लगिन गरी संसारभर एकै साथ सुन्न सकिन्छ ।
