काठमाडौँ । स्थानीय सरोकार : रेडियो आहा 104.5 MHz मा
अन्तकृयात्कम कार्यक्रम विकास निर्माण, संवृद्धि र पुन:
निर्माणमा स्थानीय सरकारको बलियो आधार भन्ने नाराका साथ तयार गरिएको हो ।
आजको अतितथि “अधिवक्ता एवम् स्थानीय
तह सुशासन विज्ञ उद्धब प्रसाद अधिकारीसँ” अतिथि हुनुहुथ्यो
। स्थानीय विकासका मुद्दा, संघीय शासन प्रणाली कार्यान्वयनमा आएपछि
स्थानीय तह नागरिकको जीवनसँग सबैभन्दा नजिकको सरकार बनेको छ। शिक्षा, स्वास्थ्य, पूर्वाधार, न्यायिक
समिति, सेवा प्रवाह र जवाफदेहिता जस्ता विषयमा स्थानीय तहको भूमिका
निर्णायक रहँदै आएको छ। यिनै सन्दर्भमा अधिवक्ता एवम् स्थानीय तह सुशासन विज्ञ
उद्धब प्रसाद अधिकारीसँग गरिएको प्रत्यक्ष कुराकानी अत्यन्त सान्दर्भिक र
विचारोत्तेजक रहेको छ।
अधिकारीले स्थानीय तहको मुख्य चुनौती सुशासनको व्यवहारिक
कार्यान्वयन भएको स्पष्ट पारे। कानुन र नीति प्रशस्त भए पनि कार्यान्वयन कमजोर
हुँदा नागरिकले अपेक्षित सेवा नपाएको यथार्थ उनले औंल्याए। विशेषगरी पारदर्शिता, सहभागिता
र जवाफदेहिता सुनिश्चित नगरी स्थानीय तह सशक्त बन्न नसक्ने उनको धारणा गम्भीर
रूपमा मननयोग्य छ।
उनले न्यायिक समितिको भूमिकामाथि पनि ध्यानाकर्षण गराए।
धेरै स्थानीय तहमा न्यायिक समिति औपचारिकतामा सीमित भएको र कानुनी ज्ञान तथा
प्रक्रियागत स्पष्टताको अभाव देखिएको उनको भनाइ छ। यसले स्थानीय स्तरमै न्याय
पाउने नागरिकको संवैधानिक अधिकार प्रभावित भएको संकेत गर्छ। त्यसैले जनप्रतिनिधि र
कर्मचारीको क्षमता अभिवृद्धि अनिवार्य रहेको उनले जोड दिए।
अर्को महत्वपूर्ण पक्ष नागरिक सहभागिता हो। अधिकारीका
अनुसार स्थानीय तहले योजना निर्माणदेखि कार्यान्वयनसम्म नागरिकलाई वास्तविक रूपमा
सहभागी गराउन सके मात्र विकास दिगो र न्यायपूर्ण हुन्छ। केवल कागजी सुनुवाइ र
औपचारिक बैठकले सुशासन स्थापित हुन सक्दैन। नागरिक स्वयं सचेत र प्रश्नकर्ता बन्नु
पनि उत्तिकै आवश्यक छ।
यो प्रत्यक्ष कुराकानीले स्थानीय शासनका कमजोरी मात्र
देखाएको छैन, समाधानका बाटाहरू पनि सुझाएको छ। अब आवश्यक कुरा भनेको
राजनीतिक इच्छाशक्ति, प्रशासनिक इमान्दारिता र नागरिकको
सक्रियता हो। स्थानीय तह बलियो भए मात्र लोकतन्त्र बलियो हुन्छ भन्ने यथार्थलाई
सबै सरोकारवालाले आत्मसात् गर्न जरुरी छ।
उद्धब प्रसाद अधिकारीसँगको संवादले स्थानीय सुशासन केवल
नीतिको विषय नभई व्यवहार र संस्कारको विषय हो भन्ने सन्देश दिएको छ। यसलाई
व्यवहारमा उतार्न सके स्थानीय तह साँच्चिकै जनताको सरकार बन्न सक्नेछ।
पूरा कार्यक्रम : स्थानीय सरोकार अन्तरकृयात्मक कार्यक्रम रेडियो आहा 104.5 MHz , www.radioaaha.com, सामाजिक सञ्जाल फेसबुक/ रेडियो आहा, youtube, टिकटक एवम् हाम्रो पात्रो एप्लिकेसनमा लगिन गरी संसारभर एकैसाथ सुन्न सकिन्छ :
