काठमाडौँ । दुःख, पीडा र शोकको कुनै सीमा हुँदैन। मानवीय
संवेदना राजनीतिक, धार्मिक वा भौगोलिक सीमाभन्दा माथि हुन्छ। यही मानवीय भावनाको उदाहरणका रूपमा
पाकिस्तानी राजदूत खानले आरएसएस परिवारप्रति व्यक्त गर्नुभएको समवेदनालाई लिन
सकिन्छ।
कुनै परिवार वा
समुदायमाथि आइपरेको दुःखमा सहानुभूति प्रकट गर्नु सभ्य समाजको महत्वपूर्ण संस्कार
हो। विशेषगरी दुई देशबीच राजनीतिक तथा कूटनीतिक सम्बन्धका आफ्नै उतारचढाव भए पनि
मानवीय सम्बन्ध र संवेदनालाई त्यसबाट अलग राख्न सकिन्छ। राजदूत खानको समवेदनाले
यही पक्षलाई उजागर गरेको छ।
दक्षिण एसियाली समाजमा
धार्मिक, सांस्कृतिक र राजनीतिक विविधता गहिरो छ। यही विविधताबीच आपसी सम्मान, सहिष्णुता र संवादको संस्कृति बलियो
बनाउन आवश्यक छ। कुनै घटनामा फरक विचार वा राजनीतिक दृष्टिकोण हुन सक्छ, तर दुःखको समयमा मानवीय संवेदना व्यक्त
गर्नु कमजोरी होइन, सभ्यताको परिचय हो।
आरएसएस
परिवारप्रति व्यक्त गरिएको यो समवेदनाले नेपाल, भारत र पाकिस्तानजस्ता छिमेकी मुलुकबीच जनस्तरमा रहेको साझा
मानवीय भावनालाई समेत स्मरण गराएको छ। कूटनीति केवल सरकार सरकारबीचको औपचारिक
सम्बन्ध मात्र होइन । संकट र दुःखका क्षणमा देखाइने मानवीय व्यवहार पनि कूटनीतिक
सम्बन्धको महत्वपूर्ण पाटो हो।
आजको समयमा
सामाजिक सञ्जाल र राजनीतिक ध्रुवीकरणका कारण सामान्य घटनासमेत विवाद र आरोप प्रत्यारोपको
विषय बन्ने गरेको छ। यस्तो अवस्थामा दुःखमा साथ दिने, पीडितप्रति सहानुभूति राख्ने र मानवीय
सम्बन्धलाई प्राथमिकता दिने संस्कारलाई प्रोत्साहन गर्नुपर्छ।
पाकिस्तानी राजदूत
खानको समवेदनालाई पनि यही मानवीय दृष्टिकोणबाट हेर्न आवश्यक छ। फरक विचार, फरक राजनीतिक धारणा र फरक राष्ट्रिय
पहिचान भए पनि पीडामा साथ दिन सक्ने संस्कारले समाजमा सहिष्णुता र सद्भाव बढाउँछ।
कूटनीतिक सम्बन्ध बलियो बनाउने आधार केवल औपचारिक भेटघाट र सम्झौता मात्र होइन, आपसी सम्मान र मानवीय संवेदना पनि हो। दुःखको घडीमा व्यक्त गरिएको एउटा समवेदनाले समेत दूरी घटाउने र संवादको वातावरण निर्माण गर्ने काम गर्न सक्छ। त्यसैले राजदूत खानको समवेदनालाई राजनीतिक चस्माभन्दा माथि उठेर मानवीय संवेदनाको सकारात्मक उदाहरणका रूपमा लिनु उचित हुनेछ।