निगरानी ब्यूरो । सर्लाहीमा १०९ किलोग्राम गाँजासहित दुई
भारतीय नागरिक पक्राउ पर्नु केवल एउटा प्रहरी सफलताको घटना मात्र होइन, नेपाल–भारत
खुला सीमालाई प्रयोग गरेर भइरहेको लागूऔषध ओसारपसारको गम्भीर संकेत पनि हो। यस्तो
परिमाणमा गाँजा बरामद हुनु संगठित तस्करी सञ्जाल सक्रिय रहेको अनुमान गर्न सकिन्छ।
त्यसैले पक्राउमा सीमित नभई यसको पछाडि रहेका योजनाकार, लगानीकर्ता
र वितरण सञ्जालसम्म पुग्ने अनुसन्धान आवश्यक छ।
नेपाल र भारतबीचको खुला सीमा दुवै देशका नागरिकका लागि
सामाजिक, सांस्कृतिक र आर्थिक दृष्टिले महत्वपूर्ण भए पनि यही सहज
आवतजावतलाई आपराधिक समूहहरूले दुरुपयोग गरिरहेका छन्। लागूऔषध तस्करी, अवैध
कारोबार तथा सीमापार अपराध नियन्त्रणका लागि दुवै देशका सुरक्षा निकायबीच सूचना
आदानप्रदान, संयुक्त निगरानी र समन्वय अझ प्रभावकारी बनाउनुपर्ने
आवश्यकता बढ्दै गएको छ।
लागूऔषधको अवैध कारोबारले समाजमा विशेषगरी युवापुस्तालाई
प्रत्यक्ष असर पार्छ। यसको प्रभाव स्वास्थ्य, शिक्षा, सामाजिक
सुरक्षा र राष्ट्रिय अर्थतन्त्रसम्म पुग्छ। त्यसैले यो केवल कानुनी अपराध मात्र
नभई सामाजिक चुनौती पनि हो। पक्राउ र बरामदका घटनाले मात्र समस्या समाधान हुँदैन; उत्पादन, ढुवानी, बिक्री
तथा उपभोगको सम्पूर्ण शृङ्खला तोड्ने दीर्घकालीन रणनीति आवश्यक छ।
सर्लाहीको यो घटनाले सुरक्षा निकायको सक्रियता देखाएको छ।
तर सफलता त्यसबेला मात्रै पूर्ण मानिन्छ, जब यस्ता तस्करी
सञ्जाल जरोसहित उखेलिन्छन् र सीमापार लागूऔषध कारोबारमा संलग्न समूहलाई कानुनी
दायरामा ल्याइन्छ। सीमाको प्रभावकारी निगरानी, आधुनिक प्रविधिको
प्रयोग, अन्तरदेशीय सहकार्य र समुदायको सचेत सहभागितामार्फत मात्र
लागूऔषधविरुद्धको अभियानलाई दिगो र प्रभावकारी बनाउन सकिन्छ।
