देशभर अवैध म्यानपावर कम्पनी र शिक्षा कन्सल्टेन्सीहरूको संख्या दिनानुदिन बढ्दै गएको छ।
वैदेशिक रोजगारी र विदेशी शिक्षाप्रतिको आकर्षणलाई फाइदा उठाउँदै केही व्यक्तिहरूले अनुमति पत्रबिनै वा तोकिएको कानूनी प्रक्रिया पूरा नगरी व्यवसाय सञ्चालन गरेका छन्।
यसले हजारौं युवा रोजगारी र शिक्षाको सपना लिएर ठगिने, ऋणमा डुब्ने र कानूनी जोखिममा पर्ने अवस्था सिर्जना गरेको छ।
वैदेशिक रोजगारीमा जान चाहने नेपाली युवाहरूले लाखौं रुपैयाँ तिरेर रोजगारी पाउने सपना देख्छन्, तर धेरैजसो अवस्थामा उनीहरू अवैध बाटो, गलत कागजात र झुटा आश्वासनको जालमा फस्छन्। त्यस्तै, विदेशमा पढाइको नाममा अवैध शिक्षा कन्सल्टेन्सीहरूले विद्यार्थीहरूबाट अत्यधिक शुल्क लिने, गलत सूचना दिने र भ्रामक प्रचारमार्फत प्रलोभनमा पार्ने कार्य बढ्दो छ।
यस समस्याको मुख्य कारण बेरोजगारी, वैदेशिक रोजगारीप्रतिको अत्यधिक निर्भरता, सरकारी निकायको कमजोर अनुगमन तथा कानूनी कार्यान्वयनको कमी हो। साथै, ठगी गर्नेहरूको सजिलो कमाइको लोभ र पीडितहरूमा कानूनी जानकारीको अभावले समस्या झन् गहिरिएको छ।
अब यो स्थितिलाई नियन्त्रण गर्न सरकारले कडाइका साथ अवैध म्यानपावर र कन्सल्टेन्सीहरूलाई कारबाही गर्नुपर्ने आवश्यकता छ। दर्ता र इजाजतपत्र प्रणालीलाई पारदर्शी बनाउँदै, समयसमयमा अनुगमन गर्नुपर्छ। साथै, वैदेशिक रोजगारी वा विदेशमा अध्ययन गर्न चाहने युवालाई कानूनी प्रक्रिया, सम्भावित जोखिम र अधिकारबारे व्यापक जनचेतना दिलाउनुपर्छ।
विदेशमा अवसर खोज्ने नेपाली युवाहरूको सपना सुरक्षित राख्न, र देशको अन्तर्राष्ट्रिय छवि जोगाउन, अवैध म्यानपावर र कन्सल्टेन्सी बजारको छ्याप्छ्याप्ती तत्काल रोक्नुपर्छ। सपना बेच्नेहरूको धन्दा बन्द गराएर मात्र हामीले युवाको भविष्य र देशको इज्जत दुवै जोगाउन सक्छौं।
विदेश पठाउने नाममा खुलेका कन्सल्टेन्सीको पछिल्लो समय व्यापक गुनासो सुनिन्छ । सर्वसाधारण भन्छन्,‘कन्सल्टेन्सीले न हामीलाई विदेश पठायो, न कागजपत्र र पैसा नै फिर्ता दियो ।
हामीलाई यत्तिकै झुल्याएर राखेको छ । आफ्ना छोराछोरी विदेश पठाउनका लागि बुवाआमाले ऋण खोजेर र घरखेत बेचेर पैसा दिएका छन् ।
बुवाआमालाई ऋणको ब्याज तिरिरहनुपरेको छ । तर, कन्सल्टेन्सीले भने निःब्र्याजी रुपमा सो रकम चलाइरहेको छ । अर्कोतिर, सर्वसाधारणलाई एकदमै दुःख भइरहेको छ ।
आफ्नो भिसा कहिले आउँछ ? भनि कन्सल्टेन्सी धाउँदाधाउँदा उनीहरु हत्तु हैरान भइसकेका छन् । कन्सल्टेन्सीले विभिन्न बहाना बनाएर उनीहरुलाई दुःख दिइरहेको छ ।
कन्सल्टेन्सीले लाखौं विद्यार्थीबाट अर्बौं रुपैयाँ उठाएको सुनिन्छ । विदेश पठाउने भन्दै पैसा उठाएर कन्सल्टेन्सीहरुले आफैंले चलाइरहेका छन् । कन्सल्टेन्सी मात्रै होइन, म्यानपावर पनि त्यस्तै छ । कागजपत्र र पैसा लिने, तर वर्षौंसम्म पनि विदेश नउडाइदिने । कन्सल्टेन्सीहरुले ठगेको व्यापक जनगुनासो आएपछि आपूति तथा वाणिज्य विभागले केही महिनायता अनुगमनलाई तीव्रता दिएको छ ।
सो क्रममा ९० प्रतिशत कन्सल्टेन्सी गैरकानुनी रुपमा सञ्चालन भएको भेटिएको छ । दर्ता नै नगरिकन कन्सल्टेन्सी सञ्चालन गरेको पाइएको छ । विभागका महानिर्देशक कुमार दाहालले १० हजारभन्दा बढी कन्सल्टेन्सीको दर्ता नभएको बताएका छन् । विभागले दर्ता नभएकालाई लाख रुपैयाँ जरिवाना गरेर छोडिएको छ ।
त्यसैगरी, कतिपयलाई कागजपत्र लिएर विभागमा उपस्थित हुन निर्देशन दिइएको छ । कन्सल्टेन्सीहरुले विभिन्न मुलुक पठाउँदै आएको छ । १० लाखदेखि ३० लाख रुपैयाँ लिएर कन्सल्टेन्सीले एसियासहित युरोपेली मुलुकमा नेपाली पठाउँछ । कन्सल्टेन्सी सञ्चालकहरुले अंकुत सम्पत्ति कमाएका छन् ।
